Wetenswaardigheden

titel:

Seizoens gebonden produkten

Binnen het voedingmiddelen aanbod kennen we een aantal specifieke produkten die seizoens gebonden zijn. Afhankelijk van bepaalde eigenschappen en of omstandigheden zoals het weer, zijn ze periodiek leverbaar.
De meest bekende seizoensprodukten zijn ondermeer:

Produkt:

seizoen van ... tot ...:
Asperges tweede donderdag van april t/m de dag van St. Jan (24 juni)
Barbecue jaarlijks vanaf Pasen tot eind augustus
Lamsvlees 14 april tot eind november
Rookworst week 35 augustus t/m februari
Wild 15 oktober tot eind december

Asperges

Plantkundige achtergronden van de asperge.
De wetenschappelijke naam is: Asparagus officinalis L. De asperge behoort tot de familie van de lelieachtigen, zoals bijv. lelie, narcis, knoflook en prei. Het is een meerjarig gewas, dat doorgaans tien jaar op hetzelfde perceel blijft staan.

Vanaf half april (tweede donderdag van april) t/m de dag van St. Jan (24 juni) kan er in de open lucht geoogst worden. Daarna is het officiële seizoen voorbij

Het horen van versheid Verse asperges kun je zien en herkennen aan hun enigszins lichte glans.
Ook kun je de versheid voelen. Door met je vingernagel even in de stengel te drukken en te letten op het vocht dat eruit komt. Maar het beste is de versheid te horen. Wrijf twee asperges tegen elkaar en je hoort direct een soort piepend geluid. Allemaal tekenen van absolute versheid.

De vermeerdering van asperge vindt plaats door zaad. Voor de aanleg van 1 ha is ongeveer ¾ kg zaad nodig. Het zaad
 

is kostbaar, de prijs kan zelfs oplopen tot € 4.500,- per kg. De plantenopkweek vindt plaats bij professionele plantenkwekers. De zaden worden rond half maart met precisie d.m.v. zaaimachines uitgezaaid en het jaar daarop rond 1 april worden de planten gerooid. De 1-jarige planten worden dan geplant op hun definitieve standplaats in geulen op een diepte van ± 25 cm en op een rijafstand van 160 cm. Per ha zijn ongeveer 20.000 planten nodig.

De cyclus ziet er dan als volgt uit:

1e jaar wordt niet geoogst. De jonge plant moet zich kunnen ontwikkelen;
2e jaar wordt één week geoogst;
3e jaar wordt tot 1 juni geoogst;
4e tot en met het 10e jaar wordt volledig geoogst (tot St. Jan 24 juni);
10e jaar worden de planten vernietigd en eventueel gerooid.

Een sterke aspergeplant levert in een oogstseizoen meer dan twintig stengels. Op een warme dag groeit een stengel soms wel 7 centimeter.

Barbecue

Normaal loopt het barbecueseizoen jaarlijks van Pasen tot eind augustus. Met de nadruk gelegd op "normaal". Afhankelijk van de gunstige weersomstandigheden in het voor- en najaar laat de consument zich niet leiden door de aangegeven periode Pasen tot augustus. Immers de tuin of het balkon is een verlengstuk van de woonkamer, met de barbecue als een volledige buitenkeuken. Naar gelang de weersverwachtingen aangeven dat het prettig is om buiten te vertoeven, liggen ook grote hoeveelheden vlees en andere ingrediënten klaar bij de
 

slager om verkocht te worden. De barbecue neemt een belangrijke plaats in het totale buitenleven.
Steeds meer lijken de barbecuestellen op kookeilanden. Ze worden alsmaar groter en krijgen meer functies.
Sommige barbecues zijn hele kookeilanden met grillplaat,
-rooster en zelfs een wok. Andere laten zelfs toe om vlees of vis te roken. De omgekeerde trend zijn de tafelbarbecues, die je ook binnen kunt gebruiken of kan meenemen op picknick. Kortom, normaliter gaan we uit van mei tot einde augustus als zijnde het reguliere barbecueseizoen, maar is geen wet van meten en perzen.

Lamsvlees

Traditioneel wordt 14 april het Nederlandse lamsvleesseizoen geopend en gesloten eind novem-ber. Van oudsher begint het seizoen met zuiglamsvlees; jong, mals vlees dat maar enkele maanden verkrijgbaar is, om later dit jaar te worden opgevolgd door ‘gewoon’ graslam. Allochtone huishoudens zijn beter bekend met Nederlands lamsvlees dan autochtone, zij consumeren meer dan de helft van de lamsvleesproductie.

Soorten lamsvlees
Het meest herkenbare schaap voor velen valt onder de categorie ‘liggers’. Deze schapen zijn te vinden in weilanden en op dijken, waar ze in alle rust en zonder veel moeite hun kostje bij elkaar scharrelen om vervolgens lekker te gaan liggen uitbuiken in het zonnetje. Vanaf eind januari tot en met april wordt het gros van de lammetjes geboren, waardoor over het algemeen het eerste zuiglamsvlees vanaf april beschikbaar is (milde, zachte smaak). Na het zuiglam wordt lamsvlees van 3-9 maanden oud aangeboden, het

 weidelam, dat tot en met november te verkrijgen is. Na 9 maanden (sommigen beweren na 11 maanden) worden het (wat sterker smakende) ‘schapen’. De rassen die hun kostje op de hei bij elkaar moeten scharrelen volgen een wat andere cyclus: hun iets gekruid smakende vlees is juist op zijn top als de dieren 9-12 maanden oud zijn. Hierdoor kan het voorkomen dat er toch vers Nederlands lamsvlees in de wintermaanden in de vitrine of op de menukaart te vinden is.
De Nederlandse schapenpopulatie bestaat voor het overgrote deel uit zuivere Texelaars (die overigens zeker niet alleen op Texel te vinden zijn!), ca. 25% uit kruisingen met als vaderdier de Texelaar, zoals o.a. de Swifter, Flevolander en Noord-Hollander. Een klein percentage bestaat uit andere volbloed schapen, waaronder diverse buitenlandse (hobby)rassen en het al eerder genoemde heideschaap. In 2004 bijvoorbeeld werden door circa 15.00 schapenhouders zo’n 610.000 lammeren geslacht, goed voor ruim 21,6 miljoen kilo lamsvlees. Dit correspondeert met gemiddeld 1,3 kg vlees per hoofd van de bevolking, inclusief afsnijdsels en botten.

Rookworst

Het rookworstseizoen loopt van week 35 augustus t/m februari. De rookworsten passen perfect bij de tijd van het jaar. Een tijd waarin de dagen korter en kouder worden. Dit betekent dat de zomerkost plaats maakt voor de stevige winterkost waaronder diverse stamppotjes, een ovenschotel of bij een kom erwtensoep.
Jaarlijks is de rookworst inzet van landelijke vakwedstrijden

die ondermeer georganiseerd worden door de Vereniging van Keurslagers, het Worstmaakersgilde en niet te vergeten 'Arnhem Rookworst Stad' die bij aanvang van de competitie het begin van het 'rookworst seizoen' inluidt.
Het geheim van en perfecte rookworst zit in het rookproces, de produktie met goed vlees, smaakmakende kruiden en de kwaliteit van de darm.

Wild

Het wildseizoen loopt jaarlijks van 15 oktober tot eind december. Traditioneel begint 15 oktober het wildseizoen. Hoewel feitelijk het hele jaar door wild kan worden gegeten, spreken we in Nederland toch van een wildseizoen. Het seizoen duurt tot eind december. In die periode wordt vooral haas, fazant, wilde eend, konijn en houtduif geschoten. Vooral op duif wordt veel gejaagd, omdat er daar erg veel van zijn, net als hazen en wilde eenden. Door de klimaatveranderingen zijn we op konijn erg zuinig. Door natte zomers en ziektes is de stand wat minder geworden, maar die schijnen wel weer

terug te komen.

Als het wild geschoten is, wil de moderne en vooral jongere consument dat het liefst verorberen als filetje of biefstukje. Botjes zijn uit den boze. Jammer, want het bot geeft juist smaak aan het vlees. De traditionele, en dat is vaak de oudere, consument vindt het niet bezwaarlijk om een hele eend of fazant op tafel geserveerd te krijgen.
Een prachtig stuk wildvlees moet wel goed klaargemaakt worden. Hou het puur natuur. Het vlees niet te lang laten besterven, geen zware sauzen en gekke garnituren, zoals appels en bosbessen. Serveer zuiver vlees van wild. Biologischer en natuurlijker bestaat immers niet.